Faza I
charakteryzuje się rozszerzaniem ognia od źródła zapalenia, w tej fazie następuje gwałtowny wzrost temperatury.
Faza II
Pożar osiąga pełny rozwój przez objęcie płomieniem całego pomieszczenia, lub przez wniknięcie w głąb materiału palnego, faza ta ma najwyższą temperaturę ok. 800-1200°C
Faza III
następuje dopalanie się resztek materiału palnego oraz żarzenie, w fazie tej temperatura stopniowo zaczyna spadać
Faza IV
jest to faza, w której następuje stygnięcie pogorzeliska, a temperatura osiąga wartość sprzed zapaleniem.
KLASYFIKACJE POŻARÓW W ZALEŻNOŚCI OD ICH WIELKOŚCI.
|
Wielkość pożarów
|
Pożary, w wyniku których zostały spalone lub zniszczone
|
Liczba podanych prądów gaśniczych
|
|
Obiekty lub ich części, ruchomości, składowiska materiałów, maszyny, urządzenia, surowce, paliwa itp.
|
Lasy, uprawy, trawy, torfowiska o pow.
|
|
o powierzchni w m3
|
Lub objętości w m3
|
|
Małe
|
do 70
|
Do 350
|
do 1 ha
|
do 4
|
|
Średnie
|
71 – 300
|
351 – 1 500
|
1 – 10 ha
|
5 – 12
|
|
Duże
|
301 – 1 000
|
1 501 – 5 000
|
10 – 100 ha
|
13 – 16
|
|
Bardzo duże
|
ponad 1 001
|
Ponad 5 001
|
ponad 100 h
|
Prokurator Prokuratury Generalnej Mateusz Martyniuk. Podpalenie jest przestępstwem i w każdym przypadku jest ścigane przez prokuratora. Niezależnie od tego czy dotyczy budynku mieszkalnego, gdzie występuje zagrożenie dla ludzkiego życia lub zdrowia, czy też podpalona zostanie np. szopa stojąca na odludziu. Prawo jest surowe i każdy taki czyn zagrożony jest karą więzienia. Fakt, że podpalił strażak, będzie okolicznością dodatkowo obciążającą, gdyż jest on bardziej świadomy skutków, które w wyniku jego czynu mogą nastąpić. Dlatego prokurator będzie żądał wyższego wymiaru kary.
WICHURY - wiatry wiejące z prędkością powyżej 75 km/h. W Polsce występujące coraz częściej. Mogą powodować uszkodzenie budynków, łamać i wyrywać drzewa z korzeniami oraz paraliżować transport.
Las w Tatrach po przejściu wichury w 2007 r.
Przed nadejściem wichury: słuchaj prognozy pogody oraz komunikatów podawanych przez rozgłośnie radiowe i telewizyjne. Sprawdź stan okien, dachu (zastosuj odpowiednie zabezpieczenia), uprzątnij wszystko co mogło by się stać zagrożeniem dla innych w momencie porwania przez wiatr. Pozamykaj zwierzęta oraz odpowiednio zabezpiecz pomieszczenia, w których się znajdują. Upewnij się, czy Twoje radio i latarka działają jak należy, miej zapas naładowanych baterii. Sprawdź stan apteczki pierwszej pomocy, zaopatrz się w niezbędne leki. Zaopatrz się w paliwo do samochodu, który może być potrzebny. Upewnij się, czy Twoi najbliżsi sąsiedzi zdają sobie sprawę z powagi sytuacji.
W czasie silnych wiatrów: zachowaj spokój i nie wychodź na zewnątrz, jeśli nie jest to absolutnie konieczne. Wyłącz główny wyłącznik prądu, ograniczy to możliwość powstania pożaru. Schowaj się w środkowych i najniższych partiach budynku z dala od oszklonych drzwi i okien. Słuchaj komunikatów radiowych i telewizyjnych oraz przestrzegaj przekazywanych zasad zachowania się. Jeżeli służby ratownicze zalecają ewakuację wyrusz tak szybko jak to tylko możliwe, zabierz przygotowany zawczasu podręczny bagaż oraz ciepłą odzież. Opuszczając mieszkanie wyłącz energię elektryczną, główny zawór gazu i wody oraz zabezpiecz dom. Jeśli znajdziesz się z dala od domu, pozostań tam gdzie jesteś, dopóki wichura nie przejdzie. Nie zatrzymuj się pod trakcjami elektrycznymi, planszami reklamowymi i drzewami.
Po przejściu silnych wiatrów: zorganizuj pomoc, w tym medyczną, dla poszkodowanych. Uprzątnij zniszczony sprzęt i dokonaj niezbędnych napraw w swoim domu. Nie próbuj usuwać zwalonych drzew, które upadły na linie energetyczne; nie dotykaj zerwanych przewodów. Jeśli jesteś ubezpieczony wykonaj zdjęcia zniszczeń, zarówno w domu, jak i jego wyposażenia. Sprawdź instalację (elektryczną, gazową, wodociągową i ściekową) w zniszczonym domu. Zgłoś się w swoim miejscu pracy , możesz być potrzebny.
W Polsce stosuje się najczęściej oznaczenia zgodne z normą PN-79/M-51300. Norma ta została zastąpiona przez PN-EN 1846-1 (Od chwili ratyfikacji Traktatu ateńskiego w 2004 r., na mocy którego Polska stała się członkiem Unii Europejskiej, Polskie Normy dostosowywane są do Europejskich Norm Zharmonizowanych i mają oznaczenie PN-EN).
Samochód pożarniczy: to samochód używany do zwalczania pożarów i/lub ratownictwa.
Samochód gaśniczy: to samochód przystosowany do przewożenia ludzi i środków technicznych przeznaczonych do prowadzenia samodzielnej akcji gaśniczej.
Samochód specjalny: to samochód przystosowany do przewozu ludzi oraz sprzętu potrzebnego do wykonywania zadań specjalny przy akcjach ratowniczych.
Samochód ratowniczo – gaśniczy: jest to połączenie samochodu gaśniczego ze samochodem specjalnym.
Kontener wymienny: to kontener specjalnego przeznaczenia, który może być nakładany na odpowiedni pojazd i zdejmowany z tego pojazdu.
KLASY POŻARNICZYCH SAMOCHODÓW RATOWNICZO - GAŚNICZYCH
1. w zależności od rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wg. Polskiej Normy PN-79/M-51300 (została zastąpiona przez normę unijną) :
- klasa lekka (L): do 7,5 t
- klasa średnia : od 7,5 do 14 t
- klasa ciężka (C): powyżej 14 t
2. w zależności od zdolności do poruszania się na określonych nawierzchniach:
- kategoria 1 – miejskie to pojazdy samochodowe przeznaczone do poruszania się po drogach o twardej nawierzchni,
- kategoria 2 – uterenowione to pojazdy samochodowe zdolne do poruszania się po wszystkich drogach o twardej nawierzchni i w ograniczonym zakresie poza tymi drogami,
- kategoria 3 – terenowe to pojazdy samochodowe zdolne do poruszaniasię po wszystkich drogach i bezdrożach.
OZNAKOWANIE SAMOCHODÓW POŻARNICZYCH
W Polsce stosuje się najczęściej oznaczenia zgodne z normą PN-79/M-51300. Określają one najważniejsze cechy pojazdu: (w tej kolejności) typ pojazdu, klasę wagową, typ i wyposażenie pojazdu specjalnego lub wyposażenie pojazdu gaśniczego, np.:
C - 2 - 5 - 6000 - 9/4000 - 2
- C – klasa ciężka,
- 2 – kategoria uterenowienia,
- 5 – ilość osób w kabinie,
- 6000 – pojemność zbiornika na wodę w [ l ],
- 9/4000 – parametry pompy (wydajność 4000 [ l/min] przy ciśnieniu 9 [bar] ),
- 2 – agregat prądotwórczy.
Oznaczenia literowe samochodów pożarniczych:
|
G – gaśniczy
C – ciężki (powyżej 12t)
L – lekki (do 3,5t)
M - motopompa [hl/min]
A - autopompa [hl/min]
B - zbiornik wody [m3]
Pr - proszkowy [kg]
Sn - śniegowy [kg CO2]
S - specjalne:
D - drabina [m]
H - podnośnik hydrauliczny[m]
W - wężowy [m]
Z - cysterna [m3]
Dz - dźwig [t]
|
On - oświetleniowy [kW]
Kn - kontenerowy
Kw - kwatermistrzowski
Op - operacyjny
Dł - dowodzenia i łączności
San - sanitarny
Wys - wysokościowy
Wt - z wyposażeniem warsztatowym
T - ze sprzętem do katastrof budowlanych i innych
P-gaz, P-dym - z urządzeniami przeciw gazowo – dymnymi
Rd, Rt, Rch, Rw - ratownictwo drogowe, techniczne, chemiczne, wodne
R - rozpoznania
|
|
np. GCBA – samochód gaśniczy ciężki ze zbiornikiem wody o pojemności 5 m3 autopompa o wydajności 24 hl/min, środek pianotwórczy 10 % pojemności zbiornika
|
Środek gaśniczy powoduje przerwanie procesu palenia. Są to substancje służące do gaszenia płomieni i miejsc żarzących się. Do najważniejszych środków gaśniczych należą:
- woda (schładza materiał palny. Para wodna rozcieńcza środowisko reakcji),
- piana (odcina dostęp tlenu i schładza materiał palny),
- tlenek węgla(IV) (gaszenie instalacji elektrycznych, palących się cieczy),
zmniejszając stężenie - chlorowcowe pochodne węglowodorów, służą do gaszenia instalacji elektrycznych, działają jako inhibitorywolnych rodników w płomieniu,
- proszki (zawierają NaHCO3, KHCO3 zmieszane z mocznikiem, tlenkami żelaza i krzemianami sodu, rozkładają się z wydzieleniem tlenku węgla(IV), mogą być użyte do gaszenia płynów łatwo palnych, instalacji elektrycznych),
- NaCl (chlorek sodowy, służy do gaszenia metali),
- NH4H2PO4 (do gaszenia celulozy),- związki boru, piasek, ziemia, cement.
WODA (tlenek wodoru, oksydan) jest najpowszechniejszym i zarazem najbardziej dostępnym środkiem gaśniczym w prawie każdym rejonie świata. Ze względu na swoje właściwości fizykochemiczne używana do gaszenia większości grup pożarów.
Woda w zetknięciu z ciałem o wysokiej temperaturze pobiera z niego duże ilości ciepła. Jak wyliczono 1 g wody do wrzenia pobiera 100 cal i zamieniając się na parę dalsze 539 cal (temperatura wrzenia pod ciśnieniem 1 atm: 99,97 °C = 373,12 K). Powstająca z wody przy temperaturze ognia para wodna (z 1 litra wody w temperaturze 101,76 stopnia Celcjusza i ciśnieniu 107873 N/m2 powstaje 1510l pary) rozrzedza powietrze, zmniejszając zawartość tlenu, a tym samym utrudniając palenie się.
Woda może być podawana do pożaru jako strumień zwarty, kroplisty lub mgłowy. Zwarty strumień wody podaje się na duże pożary i na obiekty objęte ogniem w trudno dostępnych miejscach. Strumienie kropliste i mgłowe są bardziej skuteczne ze względu na większą powierzchnię styku wody z palącym się materiałem i nie powodują dodatkowych szkód. Ponadto cząsteczki wody „rozrzedzają” powietrze przez co hamują proces spalania. Cząsteczki wody osadzają dym i inne gazowe produkty spalania, co pozwala prowadzić w bardziej efektywny sposób np. akcję ewakuacyjną.
Woda nie może być używana do gaszenia obwodów elektrycznych, płonącego koksu, płynów łatwo palnych lub sproszkowanych metali, ponieważ ulega wówczas rozkładowi z wydzieleniem wodoru.
Piany zostały podzielone na trzy typy:
* piana ciężka
* piana średnia
* piana lekka.
Zaletami pian gaśniczych jest ich wysoka skuteczność, powodują znacznie mniejsze szkody niż woda. Wadami jest ich koszt, krótki okres pracy oraz trudna dostępność.
W czasie burzy nie wolno stawać pod samotnie rosnącymi drzewami, w pobliżu wysokich metalowych masztów, w które często uderza piorun ani w pobliżu linii elektroenergetycznych.
Osoba przebywająca na otwartej przestrzeni powinna znaleźć pomieszczenie, budynek, ziemiankę i schronić się w nim, z braku innej możliwości schronić się w zagłębieniu terenu, raczej nie kłaść się na ziemi (powinna dotykać do ziemi złączonymi stopami, ponieważ podczas uderzenia pioruna powstaje rozkład potencjału na powierzchni Ziemi (tzw. napięcie krokowe), odrzucić lub położyć na ziemi duże przedmioty metalowe przewodzące prąd. Osoby znajdujące się w górach powinny niezwłocznie zejść ze szczytów i grani i ukryć się w zagłębieniach, jaskiniach czy wnękach. Bardzo dobrymi miejscami na schrony są wnętrza klatek, kratownic (w tym i masztów), ale nie wolno ich dotykać, w tym także samochody chronią przed piorunem, spełniają one funkcję klatki Faradaya. Grupy osób pozostające na otwartej przestrzeni powinny się rozproszyć w odległości do kilkudziesięciu metrów, tak by na wypadek porażenia część grupy mogła udzielić pomocy porażonym.
Budynki i inne wysokie konstrukcje muszą być zabezpieczone piorunochronem, chroniącym je w czasie burzy. Instalacje elektryczne, w tym i sieci przesyłowe zabezpiecza się bezpiecznikami przeciwprzepięciowymi
W domu podczas burzy należy unikać korzystania z telefonów stacjonarnych przewodowych, oraz urządzeń elektrycznych, przede wszystkim tych obsługiwanych ręcznie. Korzystanie z tych urządzeń grozi porażeniem impulsem rozchodzącym się w przewodach instalacji. Sprzęt domowy, zwłaszcza elektronikę – RTV, komputery itp. należy odłączyć od sieci elektrycznej i innych instalacji przewodowych (np. instalacji antenowych, telekomunikacyjnych, sieci internetowych, TV kablowej itp.), co zapewni ochronę tych urządzeń przed wyładowaniami atmosferycznymi.
Niezależnie od zachowania wszystkich środków ostrożności pożary powstają. Powstają one najczęściej tam, gdzie występują różnego rodzaju zaniedbania lub działania umyś1ne. Zadaniem nas wszystkich jest między innymi ugaszenie powstałego pożaru już w zarodku, przy pomocy podręcznego sprzętu gaśniczego. W sprzyjających jednak warunkach pożar może coraz bardziej się rozprzestrzeniać. Warunki sprzyjające to między innymi:
-
Zwarta zabudowa oraz występowanie palnych elementów w budynku lub instalacji. Brak wymaganych oddzieleń przeciwpożarowych (ściany, od1eglości) umożliwia łatwiejsze rozprzestrzenianie się pożaru.
-
Niewłaściwe składowanie materiałów oraz brak porządku i czystości - dotyczy zagęszczenia magazynowych materiałów w obiekcie, a w tym składowanie go na drogach komunikacyjnych, przy ścianach na zewnątrz itp.
-
Brak urządzeń przeciwpożarowych - dotyczy stałych samoczynnych urządzeń gaśniczych, urządzeń wczesnego wykrywania pożarów, urządzeń oddymiających.
-
Brak sprzętu i środków gaśniczych - pomimo chęci uniemożliwia prowadzenie działań gaśniczych.
-
Nieumiejętność użycia podręcznego sprzętu gaśniczego – może również sprzyjać dalszemu rozwojowi pożaru np. użycie niewłaściwej gaśnicy.
-
Brak środków alarmowania i łączności - uniemożliwia wezwanie większej pomocy, między innymi jednostek ratowniczych (PSP, OSP).
-
Niewłaściwe prowadzenie akcji gaśniczej - brak współpracy, podporządkowania, panika itp.
-
Niesprzyjające warunki atmosferyczne, susza, wiatr, mróz itp.
Do samodzielnego gaszenia pożarów w „zarodku” służą tzw. podręczny sprzęt gaśniczy do którego należą: woda, piasek, gaśnice, koce gaśnicze, hydronetki, agregaty gaśnicze, bosaki, siekiery, łopaty, drabiny, wiadra.
Najczęściej wykorzystywane są koce gaśnicze i gaśnice (ze względu na wygodę użycia, dostępność i efektywność). Posiadają one wyraźne oznaczenia literowe świadczące o tym, do gaszenia jakiego rodzaju pożaru są przeznaczone:
A Ciała stałe pochodzenia organicznego, przy spalaniu których występuje zjawisko żarzenia (drewno, papier),
B Ciecze płynne i stałe topniejące w skutek ciepła (benzyna, rozpuszczalniki, smoła, topiące się tworzywa sztuczne),
C Gazy palne (gaz ziemny, acetylen, propan-butan),
D Pożary metali (magnez, sód, uran),
F Pożary tłuszczów
Do gaszenia każdego z nich należy używać odpowiednich środków gaśniczych:
do grupy A - woda, piana gaśnicza, proszek gaśniczy, dwutlenek węgla.
do grupy B - piana gaśnicza, proszek gaśniczy, dwutlenek węgla, halon;
do grupy C - proszek gaśniczy, dwutlenek węgla, halon;
do grupy D - proszek gaśniczy, dwutlenek węgla, halon.
Należy pamiętać o tym, że przy użyciu gaśnic (żadnego typu) nie można gasić płonących na ludziach ubrań ze względy na bardzo niską temperaturę środka gaśniczego (należy to robić przy użyciu koca gaśniczego), obowiązuje również całkowity zakaz gaszenia wodą lub gaśnicami pianowymi urządzeń pod napięciem (grozi to porażeniem prądem), metali oraz karbidu. Przy użyciu wody nie należy gasić również tłuszczy, paliw oraz olejów.
Gaśnica pianowa
Jest przeznaczona do gaszenia pożarów grupy A i B. Jest wykonana z metalowego pojemnika o kształcie cylindrycznym, na którym znajduje się pyszczek do wytrysku środka gaśniczego, zbijak do uruchomienia gaśnicy, uchwyty i instrukcja jej obsługi. Wnętrze gaśnicy wypełniają środki alkaliczne w roztworze wodnym środka pianotwórczego oraz kwas w podwieszonym pojemniku. Po uruchomieniu gaśnicy, czyli po uderzeniu zbijakiem o twardy przedmiot, następuje zmieszanie obu cieczy, wydzielanie dużej ilości węgla, tworzenie się piany i podwyższenie ciśnienia, które wy-rzuca pianę na zewnątrz.
Gaśnica śniegowa
Przeznaczona do gaszenia pożarów grupy B, C i D. Do wyrzucania środka gaśniczego służy dysza wylotowa połączona z korpusem elastycznego węża. W głównej części ma zawór i dźwignię do uruchomienia gaśnicy, a z boku uchwyt. Wnętrze gaśnicy jest wypełnione ciekłym dwutlenkiem węgla, który po otwarciu zaworu wydostaje się na zewnątrz, gwałtownie się rozpręża i przechodzi w stan gazowy.
Gaśnica proszkowa
Zawiera proszek gaśniczy pod stałym ciśnieniem np. azot lub gaz. Znajduje się on w dodatkowym zbiorniku.
Hydronetka
Przenośny pojemnik wyposażony w zbiornik, pompkę tłoczną i wężyk z prądowniczką. Zawiera ok 15 l wody
Gaśnica halonowa
Wypełniona cieczą o bardzo niskiej temperaturze parownia. W trakcie gaszenia wydzielają się gazy, które są szkodliwe dla zdrowia. Obecnie wycofuje się z użycia gaśnice halonowe.
Koc gaśniczy
Wykonany z tkaniny niepalnej o powierzchni ok. 2 m2. Kocem okrywamy źródło ognia, a obrzeża dokładnie dociskamy do podłoża, dzięki czemu ograniczamy dostęp tlenu do palącego się materiału
Agregat gaśniczy
Sprzęt gaśniczy mający zapas środków w ilości większej niż 20 kg ((od 25 kg do 750 kg). Są wyposażone w kółka. Dzielimy na agregaty: pianowe, halonowe, proszkowe i śniegowe.
Należy pamiętać o okresowych przeglądach. Zabezpieczy to nas przed tragicznymi niespodziankami i zagwarantuje, że sprzęt gaśniczy zadziała zawsze, kiedy zajdzie potrzeba jego użycia. Nie będziesz bezradny jak ogień będzie się rozprzestrzeniał.
Bez względu na to, jak skuteczne mamy środki gaśnicze, należy pamiętać,
że lepiej, taniej, łatwiej i bezpieczniej jest chronić niż gasić.
Zasady zachowania się strażaków podczas nabożeństw religijnych polowych i w kościołach bywają bardzo różne, gdyż nie są określone dokłądnie w regulaminach. Wychodząc naprzeciw strażackiej braci, która nie wie dokładnie, jak należy zachować się podczas religijnych uroczystości miesięcznik "Strażak" obublikowal artykuł autorstwa druha Czesława Kosiby zatytułowany "Stać czy klękać", w którym autor objaśnia, jak należy to robić.
Powodzie w Polsce ze względu na proces powstawania, wezbrania można podzielić na typy:
* opadowe – których przyczyną są silne opady naturalne czyli o dużym natężeniu lub rozlewne na dużym obszarze zlewnym.
* roztopowe – których przyczyną jest gwałtowne topnienie śniegu
* zimowe – których przyczyną jest nasilenie niektórych zjawisk lodowych
* sztormowe – których przyczyną są silne wiatry, sztormy występujące na zalewach i wybrzeżach
Przyczyny wystąpienia powodzi mogą więc być wielorakie: intensywne opady deszczu, roztopy wiosenne, zatamowanie biegu rzeki przez zatory lodowe czy osuwiska, uszkodzenie obiektów hydrotechnicznych (np. przerwanie tamy), cofka, tsunami i in. Paradoksalnie, częstym i bardzo groźnym zjawiskiem na terenach suchych jest tzw. powódź błyskawiczna (z ang.: flash flood).
Wielkość powodzi określa się w 3-stopniowej skali:
* małe - o zasięgu lokalnym,
* średnie - o zasięgu regionalnym, nie mają wpływu na funkcjonowanie państwa,
* duże - o zasięgu krajowym, mają charakter klęski żywiołowej, zakłócają normalne funkcjonowanie państwa lub jego dużej części, istnieje wtedy konieczność pomocy międzynarodowej.
Pogotowie przeciwpowodziowe - wprowadza się, gdy poziom wody w rzece wzrasta do poziomu ostrzegawczego i według prognoz będzie się podnosić.
Alarm powodziowy - ogłasza się, gdy poziom wody zbliża się do stanu alarmowego lub go przekracza.
Przygotowanie do powodzi :
Dowiedz się jak zabezpieczyć miejsce twojego zamieszkania przed powodzią. Przygotuj się, aby być samowystarczalnym przez okres 3 dni i zdolnym do pomocy sobie i innym. Zapoznaj rodzinę, jak zabezpiecza się mieszkanie, dom, obejście przed powodzią i grabieżą, jak odłącza się zasilanie w energię elektryczną oraz dopływ gazu. Zgromadź materiały i podstawowe narzędzia budowlane, przydatne do zabezpieczenia budynku przed wielkim zagrożeniem powodziowym (worki, piasek, folia plastikowa ). Nasłuchuj komunikatów radiowych i telewizyjnych na temat pogody, stanu wód i rozwijającej się sytuacji powodziowej; stosuj się do zaleceń przekazywanych przez lokalne władze odnośnie sposobu postępowania. Przygotuj w części budynku nie narażonej na zalanie zapasy umożliwiające przetrwanie, w postaci żywności, wody pitnej, apteczki pierwszej pomocy z podstawowymi lekami, awaryjnego oświetlenia i przenośnego radia z zapasowymi bateriami, butli gazowej itp. Przenieś cenne przedmioty i wyposażanie domu na wyższe kondygnacje budynku, by zabezpieczyć je przed zniszczeniem; przygotuj się do ewentualnej ewakuacji.
W czasie powodzi :
W przypadku niebezpieczeństwa natychmiast przemieszczaj się na wyżej położone obszary. Odłącz urządzenia elektryczne, ale nie dotykaj ich, gdy są wilgotne lub stoją w wodzie; wyłącz sieć gazową i wodociągową. Przebywając w wewnątrz budynku ulokuj się na najwyższej kondygnacji, w pobliżu zgromadzonych zapasów i dobytku, przeznaczonego do zabrania w razie ewakuacji. Do zabezpieczenia domu wykorzystaj worki z piaskiem , folię lub inne materiały podręczne. Z posesji wszystkie rzeczy schowaj w budynku lub je przywiąż do czegoś stabilnego, aby się nie przemieściły. Nie używaj w gospodarstwie domowym wód gruntowych, które mogą być skażone. Nie chodź na obszarach zalanych, jeżeli woda przemieszcza się szybko. Fala o głębokości kilkunastu centymetrów może przewrócić i przemieścić dorosłego człowieka. Jeżeli musisz przekroczyć zalany obszar, użyj do badania gruntu przed sobą tyczki. Do przejścia wybieraj miejsca bez prądu powodziowego. Po ostrzeżeniu, że spodziewana jest duża powódź, zapewnij swobodny wlew wód powodziowych do piwnicy twego domu lub sam wypełnij ją czystą wodą. Unikniesz w ten sposób zagrożenia uszkodzenia fundamentów domu przez ciśnienie napierających wód powodziowych. Jeżeli zostaniesz wytypowany do pomocy w pracach przeciwpowodziowych (np. do układania lub napełniania worków z piaskiem) – p o m a g a j !!! W miarę możliwości zapobiegaj tworzeniu się atmosfery paniki, bądź rozsądny, zachowaj trzeźwość umysłu – to połowa sukcesu.
Po powodzi :
Jak najdłużej pozostań poza zasięgiem wód powodziowych, gdyż mogą być skażone, np. produktami ropopochodnymi, nie oczyszczonymi ściekami, bakteriami chorobotwórczymi itp. Nie używaj ich do picia! Mogą być one również pod napięciem z uszkodzonych linii energetycznych napowietrznych lub podziemnych. Bądź ostrożny, gdy wjeżdżasz na tereny dotknięte powodzią. Drogi mogą być osłabione i nie wytrzymać ciężaru Twojego samochodu (ciągnika), czy innego pojazdu. Miej zawsze włączone radio w celu uzyskania informacji lokalnych, dotyczących udzielanej pomocy tj. zaopatrzenia w żywność i wodę zdatną do picia i użytku ogólnego. Zwracaj uwagę na zdrowie i bezpieczeństwo Twoje i Twojej rodziny. Często myj ręce mydłem w czystej wodzie, jeśli miałeś kontakt z wodami powodziowymi. Wyrzuć żywność, która miała kontakt z wodami powodziowymi. Poinformuj odpowiednie służby o zerwanych liniach energetycznych, nieszczelności rurociągu gazowego lub o innych zagrożeniach występujących na Twoim terenie. Mieszkanie i wszystkie sprzęty, które przydatne są do dalszego użytkowania trzeba zdezynfekować, gdyż naniesiony muł zawiera duże ilości grzybów i bakterii chorobotwórczych, które zagrażają zdrowiu ludzi i zwierząt. Sprawdź czy fundamenty Twego domu nie mają pęknięć, aby upewnić się, że budynek nie grozi zawaleniem. Uważaj na poluzowane tynki, sufity
System oznaczeń wg normy europejskiej określa norma PN-EN 1846-1:2000. Norma ta określa kryteria do charakteryzowania samochodów, ustalono klasy i kategorie w zależności od przeznaczenia i masy samochodu.
Klasa pojazdów (także pożarniczych) w zależności od masy:
* LEKKA oznaczenie (L). Do tej klasy należą samochody, których masa jest nie mniejsza niż 2 tony i nie większa/ równa 7,5 tony,
* ŚREDNIA oznaczenie (M). Do tej klasy należą samochody pożarnicze, których masa jest nie mniejsza niż 7,5 tony i nie większa/równa 14 ton,
* CIĘŻKA oznaczenie (S). Do tej klasy należą samochody, których masa jest większa niż 14 ton.
Kategoria pojazdów samochodowych w zależności od zdolności do poruszania się na określonych nawierzchniach:
o Kategoria 1 - DROGOWE (miejska). Pojazdy samochodowe przeznaczone do poruszania się po drogach o twardej nawierzchni,
o Kategoria 2 - UTERENOWIONE. Pojazdy samochodowe zdolne do poruszania się po wszystkich drogach o twardej nawierzchni i w ograniczonym zakresie poza tymi drogami,
o Kategoria 3 - TERENOWE. Pojazdy samochodowe zdolne do poruszania się po wszystkich drogach i bezdrożach.
* W zależności od zastosowania pojazdy samochodowe należy podzielić na następujące grupy:
o Samochody ratowniczo-gaśnicze:
+ samochody ratowniczo - gaśnicze z pompą - samochody pożarnicze wyposażone w pompę i zazwyczaj w zbiornik na wodę, a także w inny sprzęt używany podczas akcji ratowniczo - gaśniczej,
+ samochody ratowniczo - gaśnicze specjalne - samochody pożarnicze ze specjalnym sprzętem, z dodatkowymi specjalnymi środkami gaśniczymi lub bez nich.
o Samochody z drabiną mechaniczną i/lub podnośnikiem hydraulicznym:
+ drabina mechaniczna - wysuwana konstrukcja z przęsłami w kształcie drabiny, z koszem lub bez kosza ratowniczego, zamontowana obrotowo na podstawie,
+ podnośnik hydrauliczny - składana konstrukcja z koszem ratowniczym, składająca sięz jednego sztywnego lub teleskopowo wysuwanego elementu lub kilku takich elementów, lub z mechanizmu nożycowego, ewentualnie z kombinacji tych elementów, z drabiną lub bez drabiny. Urządzenie jest montowane obrotowo na podstawie.
o Samochody ratownictwa technicznego - samochody pozarnicze z wyposażeniem umożliwiającym prowadzenie akcji ratowniczych, m.in.: - poszukiwania i ratowania osób, - usuwania skutków wypadków, - awaryjnego odblokowywania wejść, - ratowania zwierząt.
o Samochody ratownictwa medycznego - pojazdy samochodowe obsługiwane przez strażaków i przeznaczony do opieki nad pacjentami i transportu pacjentów. Może być wyposażony w inne urządzenia związane ze specyficznymi warunkami działania straży pożarnej.
o Samochody sprzętowe ratownictwa chemicznego - samochody pozarnicze wyposażone w środki ochrony indywidualnej i sprzęt do ograniczania szkód w środowisku naturalnym, na przykład takich jak:
+ niebezpieczeństwo skażenia środowiska,
+ wypadki z niebezpiecznymi środkami chemicznymi,
+ niebezpieczeństwo działania substancji radioaktywnych,
+ niebezpieczeństwo zakażeń biologicznych,
+ wypompowanie substancji.
o Samochody dowodzenia - samochody pożarnicze wyposażone w środki łączności i sprzęt do kierowania akcją.
o Samochody do przewozu osób - samochody pożarnicze przystosowane do transportu strażaków i ich osobistego wyposażenia.
o Samochody zaopatrzeniowe - samochody pożarnicze przystosowane do przewozu sprzętu lub środków gaśniczych w celu zaopatrywania jednostek będących w akcji.
o Inne samochody specjalne - samochody pożarnicze przeznaczone do zadań specjalnych, np.:
+ do akcji związanych z wypadkami samolotów,
+ do akcji na wodzie lub pod wodą,
+ do akcji związanych z wypadkami kolejowymi.
PRZYKŁADOWE OZNACZENIE SAMOCHODÓW POŻARNICZYCH:
* samochód ratowniczo - gaśniczy M - 1 - 6 - 800 - 10/2000 - 1
Oznaczenie samochodu ratowniczo - gaśniczego ze zbiornikiem - klasy średniej (M), kategorii miejskiej (1), z sześcioma miejscami dla załogi w kabinie, o pojemności zbiornika na wodę 800 l, z pompą pożarniczą o parametrach 10 bar/2000 l/min, (wyposażenie specjalne) z agregatem prądotwórczym.
* samochód z drabiną mechaniczną M - 1 - 3 - 30/10 - 1 - 1
Oznaczenie drabiny mechanicznej, klasy średniej (M), kategorii miejskiej (1), z trzy osobową kabiną dla załogi, o wysokości podnoszenia 30 m, promieniu wysięgu 10 m, z pompą pożarniczą(1) i (wyposażenie specjalne) koszem (1).
Wyładowania atmosferyczne powstają na skutek gromadzenia się ładunków elektrycznych w chmurach burzowych i w związku z różnicą potencjałów między nimi a ziemią. Pioruny mogą mieć dwojaki charakter. Występują między sąsiednimi warstwami chmur (nie są wtedy groźne dla obiektów naziemnych) oraz między chmurami a ziemią. W tym drugim przypadku przebywanie na otwartym terenie w czasie burzy wiąże się z niebezpieczeństwem bezpośredniego porażenia.
Wyładowanie atmosferyczne różni się tym od iskry elektrycznej, że jest od niej o wiele silniejsze, natężenie prądu powstającego przy uderzeniu pioruna dochodzi do 250 kA, a ciepło wytworzone przepływem prądu bezpośrednio lub pośrednio powoduje zapalenie się palnych materiałów znajdujących się w pobliżu. Narażone na uderzenia są przede wszystkim obiekty najwyższe na danym terenie. Uderzenie pioruna w drzewa powodują ich rozerwanie i pęknięcie, metalowe przedmioty, przewody ulegają stopieniu, a uderzenie pioruna w przewody linii elektrycznej może spowodować w sąsiednich transformatorach, generatorach i odbiornikach przebicie izolacji, powstanie łuków elektrycznych i w konsekwencji pożar.
Szczególnie zagrożone są obiekty nie posiadające odpowiednich instalacji zabezpieczających. Pioruny wywołują często duże uszkodzenia powstające zarówno poprzez bezpośrednie działanie wynikające z ich natury jak i wtórne np. przepięcia. Uderzeniom piorunów towarzyszy szereg zjawisk bardzo niekorzystnych z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego. W szczególności można do nich zaliczyć:cieplne i dynamiczne działanie energii wyładowania,wysokie napięciewtórne działanie pioruna.
Skutki uderzeń pioruna
Piorun może wywołać pożar. Uderzenia rozrywają pnie drzew i mury, potrafią oderwać płyty kamienne wykładzin dachowych, murów ważące do 100 kg i odrzucić je na kilka metrów, przepalają cienkie druty, wywołują uszkodzenia instalacji elektrycznych, telefonicznych i innych opartych o metalowe przewody, niszczą urządzenia elektryczne. Działanie na urządzenia elektryczne zapoczątkowywane jest poprzez bezpośrednie lub pośrednie uderzenie pioruna w sieć, a także w wyniku indukowania się napięcia w wyniku impulsu elektromagnetycznego gdy piorun uderzy niedaleko od sieci.
Impuls ten powstaje wskutek wytworzenia przez prąd elektryczny pioruna krótkotrwałego pola magnetycznego. Indukuje on napięcie we wszystkich obwodach i urządzeniach elektrycznych (w tym w liniach elektroenergetycznych, sieciach telekomunikacyjnych, instalacjach antenowych itp.) znajdujących się w pobliżu miejsca uderzenia pioruna. Napięcie impulsu blisko uderzenia jest tak duże, że nie zabezpieczają przed nim zwykłe wyłączniki ani izolacje. Powoduje ono poważne uszkodzenia i zniszczenia sieci oraz przyłączonych do tych sieci urządzeń.
Wyładowania atmosferyczne zagrażają aparaturze elektronicznej w dwojaki sposób:
-
przepływ prądu piorunowego może uszkodzić aparaturę i instalacje
-
impuls elektromagnetyczny spowodowany wyładowaniem, może zaindukować duże napięcie
Parametry wyładowania piorunowego:
-
wartość szczytowa prądu
-
maksymalna stromość prądu
Wartość szczytowa prądu określa napięcie, które może zaindukować się wskutek uderzenia pioruna. Załóżmy że wartość szczytowa pioruna, który uderzył w budynek wynosi 140kA. Niech rezystancja uziemienia (bezindukcyjnego) budynku wynosi 2ohmy (co jest bardzo małą wartością). Napięcie związane z przepływem tego prądu wynosi 280kV. Jeżeli nie zostały zainstalowane ograniczniki przepięć takiemu właśnie zakłóceniu zostaną poddane linie zasilające i telekomunikacyjne. Nie wytrzyma żadne urządzenie do separacji galwanicznej (nawet transformator z izolacją olejową). Uziemienie jest niewystarczające w przypadku uderzenia pioruna w budynek.
Czas narastania prądu jest kolejnym parametrem wyładowania. Im jest on krótszy, tym krótszy jest impuls elektromagnetyczny powstający podczas wyładowania. Napięcie zakłócające które może się zaindukować podczas przepływu fali elektromagnetycznej jest proporcjonalne właśnie do wartości tego parametru. Pole elektromagnetyczne powstałe podczas wyładowania ma wąskie widmo w zakresie fal długich. Dlatego może z łatwością wnikać do wnętrza budynków. Dodatkowo, ma ono charakter magnetyczny co utrudnia ekranowanie. Napięcie indukowane przez taki impuls może osiągać wartości 100 V/m² (w przypadku gdy piorun uderzył 100 m od urządzenia, dziesięciokrotne skrócenie tej odległości powoduje dziesięciokrotny wzrost SEM]).
Gdy poczujesz gaz:
# zawiadom jak najszybciej pogotowie gazowe i administrację,
# powiadom sąsiadów,
# nie włączaj światła ani żadnych urządzeń elektrycznych,
# nie zapalaj zapałek czy zapalniczek,
# zamknij zawór gazu w mieszkaniu,
# otwórz szeroko okno,
# wyjdź na zewnątrz budynku.

Prawidłowa eksploatacja urządzeń gazowych
# w mieszkaniu nie przechowuj więcej niż 2 butli gazowych o ładunku nie przekraczającym 11 kg, nie podłączonych do urządzeń gazowych,
# nie przechowuj butli w pomieszczeniach poniżej poziomu terenu (piwnicach i na klatkach schodowych), ponieważ gaz propan-butan jest cięższy od powietrza, może zalegać w pomieszczeniu grożąc wybuchem,
# nie zatykaj przewodów wentylacyjnych - w prawidłowo działających urządzeniach gazowych, w przypadku braku wystarczającej ilości powietrza, następuje niezupełne spalanie gazu i może powstać trujący, niewyczuwalny tlenek węgla (CO). Ponadto nadmierna zawartość w powietrzu produktów spalania gazu jest niekorzystna dla ludzi, szkodliwa dla zdrowia,
# zlecaj okresowe czyszczenie kanałów kominowych i wentylacyjnych - zaniedbania tych czynności często są przyczyną śmiertelnych zatruć tlenkiem węgla, szczególnie podczas kąpieli w łazienkach wyposażonych w gazowe ogrzewacze wody,
# nie ogrzewaj pomieszczeń kuchnią gazową - bardzo często takie praktyki, zwłaszcza w budynkach z centralnymi gazomierzami, gdzie teoretycznie ogrzewa się mieszkania nie na własny koszt kończą się poważnym zatruciem organizmu,
# gazowe urządzenia promienników wyposażone w katalizatory mogą być używane w pomieszczeniach o powierzchni powyżej 40 m2, w których nie przebywają stale ludzie,
# używaj urządzeń gazowych posiadających krajowe atesty i dopuszczenia.
# nie ustawiaj urządzeń grzewczych w pobliżu materiałów palnych (mebli, firanek itp.) - zachowaj odległość minimum 60 cm.
Strażacy z OSP Kąty, 26 marca gasili pożar traw i krzewów przy szlaku na Lubań. Pożar w ciągu krótkiego czasu strawił kilka hektarów traw, krzewów i pojedynczych drzew, zagrażając w pewnym momencie pobliskim budynkom. Akcja gaśniczą utrudniał bardzo silny wiatr i brak zbiornika wodnego w pobliżu pożaru. W akcji, która trwała około 2,5 godziny uczestniczyło około 60 druhów z 10 jednostek OSP i dwa zastępy z nowotarskiej JRG.
Grupa A - pożar ciał stałych
Stałe materiały palne [np. drewno, papier, węgiel, tkaniny, słoma] mogą pod wpływem ciepła ulegać rozkładowi i wydzielać przy tym gazy palne i pary. Ich obecność powoduje, że materiały te palą się płomieniem. Jeśli materiału nie mają tych właściwości to spalają się przez żarzenie. Na szybkość palenia się ciał stałych wpływają:
-
- stopień ich rozdrobnienia [stykanie się większej powierzchni z tlenem],
-
- wydzielanie się gazów i par,
-
- większe chemiczne pokrewieństwo z tlenem.
Rozdrobnione materiały palne mogą być szybko przemieszczane wskutek działania prądów pożarowych i powietrza powodujących rozprzestrzenianie się pożaru. Natomiast pył materiałów stałych unoszący się w powietrzu ma szybkość palenia się mieszaniny gazowej i może spowodować wybuch.
Grupa B - Pożar cieczy palnych i substancji topiących się w wysokiej temperaturze
Ciecze palne i substancje topiące się pod wpływem wysokiej temperatury [np. benzyna, nafta i jej pochodne, alkohol, aceton, eter, oleje, lakiery, tłuszcze, parafina, stearyna, pak, naftalen, smoła] ulegają zapaleniu, gdy – pod wpływem ogrzania ich do temperatury palenia – utworzy się nad zewnętrzną warstwą mieszanina par z powietrzem. Dalszy proces palenia przebiega już samorzutnie, ponieważ górna warstwa cieczy, paląc się, nagrzewa warstwy głębsze i powoduje ich parowanie. Pożar cieczy palnych w wyniku parowania i łączenia się z powietrzem może spowodować powstanie mieszanki wybuchowej.
Niebezpieczne jest zarówno wyciekanie palącego się płynu, jak i płynu jeszcze się niepalącego. W każdej chwili bowiem ogień może go zapalić, powodując rozprzestrzenianie się pożaru.
Grupa C Pożary gazów palnych
Spalanie gazów [np. metanu, acetylenu, propanu, wodoru, gazu miejskiego] odbywa się w warstwie stykania się strumienia gazu z powietrzem. Mieszanina gazu palnego z powietrzem lub, w odpowiedniej proporcji, z innymi gazami, ulega łatwemu zapaleniu od najmniejszego źródła ciepła, nawet od iskry, lub żaru papierosa. Gazy palne stanowią duże niebezpieczeństwo szczególnie wtedy, gdy wymieszają się z powietrzem i zostaną podpalone w pomieszczeniu zamkniętym. Wybuch mieszaniny gazowo-powietrznej może dokonać poważnych zniszczeń w budynku, a nawet jego okolicach.
Grupa D- pożary metali
Metale [np. sód, potas, glin i ich stopy], w zależności od składu chemicznego, podczas palenia zużywają tlen z powietrza albo – jako mieszaniny mające w swym składzie utleniacze – spalają się bez dostępu do powietrza [np. termit (pirotechnika), elektron (stop). Metale te oraz mieszanki ciekłe, przeważnie pochodne ropy naftowej [np. napalm, pirożel], są trudne do ugaszenia. Z tego powodu armie stosują je jako środki zapalające, wywołujące pożary punktowe lub przestrzenne.
Do kwietnia 2006 grupa E obejmowała pożary grup A, B, C i D w pobliżu urządzeń elektrycznych.